Eğitimde kayıt dışı bir görüş: Çocukerkillik

EĞİTİMDE KAYIT DIŞI BİR GÖRÜŞ: ÇOCUKERKİLLİK

Prof. Dr. Ali Osman Özcan

aozcan@skyturk.net

Anaerkil, ataerkil aile tiplerini yutturanlar, şimdi de ?çocukerkil? eğitim anlayışını yaygınlaştırmaya çalışmaktadırlar.

Anaerkil aile tipinde aile üyelerinin ödev, görev, sorumluluk ve yükümlülükleri birbirinden farklıdır. Aynı durum ataerkil(baba) aile tipi için de geçerlidir. Sokaktaki vatandaştan ilim adamlarına kadar herkes bu deyimlerin içeriğini gayet iyi bilir.

Bu deyimleri ortaya atanların görüşlerindeki eksikleri, yalanları, dedikoduları kimse kale almaz. Günümüzde çocuk merkezli veya çocukerkil tipindeki bir eğitim anlayışı da yazılı ve görsel basında propaganda edilmektedir. Hatta siyaset adamları ve eğitim bilimciler arasında da çocukerkil anlayış kabul görmektedir. Eğitim anlayışımız konusundaki tutum değişiklikleri hiç soruşturulup sorgulanmadan olduğu gibi benimsenmektedir.

Çocukerkil ailelerde eğitimcilere göre; anne babalar çocuklaşmalı, çocuklar anne baba veya yetişkin gibi davranmalıdırlar. ?Çocuğun her dediği mutlaka yerine getirilmelidir? yaklaşımı, aileleri bazen zor durumda bırakabilmektedir. 1980?li yıllara kadar eğitimciler sadece annenin eğitim tutumlarıyla sosyo ekonomik ve kültürel etkenlere yoğunlaşırken; 1980?lerden sonra dikkatler sosyal çevre ve kültürel bağlam üzerine çekilerek çocuk merkezli veya çocukerkil bir anlayış temelinden hareket etmişlerdir. Eğitimle ilgili olarak eğitimcilerin görüş değiştirmeleri anne babaları şaşkın hale getirmiştir.

Anne babalar çocuk doktorlarına ve psikiyatristlere gittiklerinde çocuklarını nasıl eğitecekleri konusunda bilgi istedikleri zaman, çocukerkil bir yaklaşımla karşılaşmaktadırlar. Psikologlara gittikleri zaman anlamadıkları; fakat bir hikmeti vardır dedikleri, çocukerkil teklifler ve tavsiyeleri dinlemek zorunda kalmaktadırlar. Bütün bu durumlarda kayıt dışı bir eğitimsizlik anlayışı egemenliğini sürdürmektedir.

Eğitim konusunda hayal gücünü yürüyüşe çıkararak çocukerkil görüşler ileri süren eğitimcilerin belirsizliklerle dolu gevezelikleri, eğitim alanına kayıt dışı yalan dolan ve cahilce görüşlerin girmesine neden olmaktadır. Çocukerkil görüşler üstüne görüşler ileri süren eğitimciler, hayali çocuk tasarımlarıyla eğitim alanında yenilik yaptıklarını zannetmektedirler.

Bu aldatıcıların saklambaç ve şaşırtmaca oyunları, eğitimci muzipliğinden başka bir şey değildir. Eğitim sorunlarının dikenli tarafını tutacak bilgi ve cesaretten de mahrumdurlar. Mesleki kıskançlıkları, eğitim bilimini de bilim olmaktan çıkarmakta; öğrenme derinliği yerine öğrenme yüzeyselliğini savunarak ?Aman çocuk zorlanmasın!? deyip durmaktadırlar.

Yaşamın hemen her alanında para kazanmak için başkalarını aldatıcı kayıt dışı yalanlar, kayıt dışı anlayışlar olarak görülebilir. ?Cambaza bak cambaza? diyerek insanların dikkatlerini kendi istedikleri tarafa çekip ceplerindeki paraları aşıranlar, aşırmak isteyenler kayıt dışı terbiyesizlik tüccarlarıdır. Bereket insanların zihinsel savunma, direnme stratejileri vardır. Kendilerini yalan yakalayıcı olarak ilan eden yalancıları da bu gruba sokabiliriz. İnsanlar güzel konuşanlara ?Güzel konuşuyor? diye takdirlerini bildirir; fakat onların söylediklerini yapmazlar. Söylediği yapılanlarla güzel konuşanları ayırt etmek gerekir.

Kültürümüzde insan yetiştirme konusundaki yaklaşım ve uygulamaları değiştirerek Batı kültürünün pazar malı kabul ettiği ve her zaman ambalajını değiştirdiği eğitim anlayış ve uygulamalarını ?Bu doğrudur? diyerek almak, kendi kültürümüzü ve kendimizi inkâr etmektir. Aklın yolu bir olduğuna göre başka akılları doğrudur diyerek alan aklın önce kendi kendini şöyle bir gözden geçirip kontrol etmesi daha doğrudur.

?Ben ne yapıyorum?

Biz ne yapıyoruz?

Ne yapmamız gerekir?

Doğru olanı nasıl bulabilirim?? diye düşünüp taşınan bilim adamlarına ihtiyacımız vardır. Hiç aklının eleştiri süzgecinden geçirmeden yabancı dilde yazılmış her cümleyi ?doğrudur? diye kabul eden bilim adamlarının bilim adamı olup olmadıkları konusunda da düşünülmesi gerekmektedir. Kültürümüzü sevmek, inceliklerini hatırlamak ve onlara inanmak ödev, görev ve sorumluğu olan bilim adamları, kültürel simge ve imgelerimizi sevmenin, hatırlamanın ve inanmanın şerefiyle şereflenmeyi de şeref bilmelidirler.

Zihinsel istilalara, sömürgeler karşı daha ince taktikler üretecek zihinsel savunma sistemleri harekete geçirilir. Kayıt dışı anlayışın yaygınlaşması, toplumdan utanma duygusunu ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu anlayış kültürümüzde utanma duygusunu ortadan kaldırmaya yöneliktir. Utanma duygusu olmayan insan anlayışı, kamuoyunda ?Herkes böyle!? anlayışıyla kendi egemenliğini sürdürmektedir.

Utanma duygusu yok edilmiş bir toplum, acaba geleceğin toplumu olmaya aday olma cesaretini kendisinde bulabilirler mi? İletişim ve ulaşım alanındaki hızlı gelişmeler utanma duygusunu ortadan kaldırırsa, nasıl bir toplum ortaya çıkabileceğini, herkesin bir kere daha düşünmesi gerekir. Çocukerkil veya çocuk merkezli eğitim anlayışlarının içerikleri bir kere daha soruşturulup sorgulanmalıdır.