İsveç de Ermeni tasarısını kabul etti, elçi çağrıldı
ABD’nin ardından İsveç de Ermeni tasarısını kabul etti. 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının tanınmasını öngören karar tasarısı İsveç Parlamentosu’ndan 130′a karşı 131 milletvekilinin oyuyla bir farkla geçti.
Ankara karara sert tepki gösterdi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, haftaya İsveç’e yapacağı ziyareti iptal ederken, Türkiye’nin Stockholm Büyükelçisi Zergün Korutürk merkeze çağrıldı. Türkiye’nin AB üyeliğine açık destek veren İsveç hükümeti, bir açıklama yaparak kararı desteklemediğini bildirdi. İktidar ortağı sağ partilerin “ret” yönünde grup kararları olmasına rağmen fire vermesi, böyle bir kararın çıkmasına sebep oldu.

Ermenilerin yanı sıra Asurilere, Süryanilere, Keldanilere, Pontus Rumlarına ve diğer Hristiyan azınlıklara karşı ‘soykırım’ yapıldığını iddia eden tasarı oylama öncesi altı saat tartışıldı. Oylamada 130 ‘hayır’, 131 ‘evet’ oyu çıkarken 88 vekil ise oylamaya katılmadı. Oylamayı mecliste izleyen Büyükelçi Korutürk, kararın ilişkileri bozacağını ve tamirinin kolay olmayacağını kaydetti. Korutürk, tasarıya karşı zamanında harekete geçmediği gerekçesiyle eleştirilmişti.

Gün boyunca gelişmeleri yakından takip eden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, karar öncesinde ve sonrasında Başbakan Erdoğan ile birkaç defa telefonla görüştü. Karara tepki, Başbakanlık tarafından hükümet açıklaması olarak yapıldı. Hükümet, kararı esefle karşılayarak şiddetle kınadı. “Dayanaktan yoksun ve büyük yanlışlarla malul” kararın İsveç’te 2010 Eylül ayında düzenlenecek seçimlere yönelik bazı siyasi çıkar hesapları yapılarak alındığının aşikar olduğu vurgulandı. Ankara, yerel siyasi saiklerle kabul edilen bu önergenin Türkiye-İsveç ilişkilerine ve halklar arasındaki yakın işbirliğine yakışmadığını kaydetti. Türkiye’nin tarihle yüzleşmek için Ermenistan’a çağrıda bulunduğunu hatırlatan hükümet, meclislerin görevlerinin tarihi yargılamak olmadığını bildirdi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de kararı ”Bu kararların nasıl alındığını biz çok iyi biliriz. Bizim nezdimizde hiçbir itibarı yok.” sözleriyle değerlendirdi.

İsveç hükümeti, tasarının kabul edilmesinden kısa süre sonra açıklama yaparak kararı desteklemediğini bildirdi. Açıklamada, kararın tarihi siyasallaştırdığı kaydedildi. İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildti, “Bu tip siyasi kararların Türkiye ile Ermenistan arasındaki barış çabalarını olumsuz etkileyeceğini de düşünüyorum.” dedi. Kararın Türkiye’de reform karşıtlarına, Ermenistan’da ise Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesini istemeyenlere yarayacağını kaydeden Bild, “Bu son durum İsveç’in Türkiye’ye AB yolunda verdiği desteği etkilemez.” şeklinde konuştu. İsveç’in Ankara Büyükelçisi Christer Asp da Zaman’a yaptığı açıklamada, karardan dolayı üzüntüsünü dile getirdi. Hükümetin tasarıyı desteklemediğini söyleyen büyükelçi, bu meselenin tartışma yerinin meclisler değil, tarihçiler komisyonu olduğunu kaydetti.

SONUCU GULAN AVCI BELİRLEDİ

Ankara, İsveç hükümetinin tasarının geçmemesi için mücadele etmesini memnuniyetle karşıladı. Ancak böyle bir karara da tepkisiz kalmadı. Büyükelçi Korutürk merkeze çağrılmasına rağmen istişareler için çok uzun süre merkezde kalması beklenmiyor. Dışişleri Bakanı Davutoğlu, bugün Finlandiya’da katılacağı dar kapsamlı AB toplantısında tepkisini İsveçli Bakan Bildt’e yüz yüze tekrar anlatacak. Türkiye göçmeni Kürt kökenli milletvekili Gulan Avcı, oylamada en çok dikkat çeken isim oldu. Avcı, partisinin grup kararına karşı gelerek tasarıya verdiği destekle sonucun çıkmasında belirleyici oldu. Türk asılı Yeşiller Milletvekili Mehmet Kaplan ise tasarı aleyhinde konuşmasına rağmen partisinin grup kararı nedeniyle oylamaya katılamadı. İsveç tasarıyı kabul eden 18. ülke oldu.